Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Werken aan <br>agressievrij werk <br>voor boa’s

Werken aan
agressievrij werk
voor boa’s

Buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) treden op tegen agressie en geweld op straat, maar krijgen er ook zelf mee te maken. Tot 2016 kon het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak (eVPT) gemeenten ondersteunen bij de aanpak. Nu het eVPT niet meer bestaat, zoeken boa’s naar andere hulptroepen.

“Als een stadswacht een bon schrijft, dan krijgt hij of zij geen applaus. Veel te vaak krijgen boa’s de meest verschrikkelijke verwensingen naar het hoofd.” Dat schreef de Rotterdamse wethouder Joost Eerdmans in zijn column op ToeZine.
Lex Pieterse, die al 25 jaar als boa bij de gemeente Vlissingen werkt, kan erover meepraten. Van scheldpartijen doen hij en zijn acht collega’s allang geen melding meer. “Dan kunnen we wel bezig blijven. Er zijn collega’s bij wie thuis voor de voordeur een vuurwerkbom ontploft is. Of die door tientallen jongeren met stenen zijn bekogeld. Of die zijn klemgereden op straat, nadat ze iemand een bon hadden gegeven. Natuurlijk melden we dat soort incidenten wel.”

Agressiecoördinator

Pieterse en zijn collega’s bespreken gevallen van agressie en geweld binnen hun team: tijdens briefings met de leidinggevende en in speciale groepsoverleggen met de agressiecoördinator. “Als we weten wie de dader is, kan de burgemeester die persoon een waarschuwingsbrief sturen en bijvoorbeeld de toegang tot het gemeentehuis ontzeggen. De agressiecoördinator organiseert ook regelmatig trainingen over het omgaan met agressie en geweld.”
De agressiecoördinator van de gemeente Vlissingen zorgt voor de borging van de aanpak van agressie en geweld binnen de organisatie. Het gaat dan bijvoorbeeld om de ontwikkeling en evaluatie van protocollen en om de organisatie van trainingen. Maar ook om de registratie van meldingen – en om de monitoring van de noodzakelijke vervolgstappen. Zo regelt de functionaris samen met de juridisch adviseur de nazorg, inclusief eventuele aangiften.

Van elkaar leren

Een beleid dat zich specifiek richt op het voorkomen van agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak, zoals boa’s, is sinds 2007 ontwikkeld binnen het programma Veilige Publieke Taak (VPT) van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Van 2011 tot 2016 ondersteunde het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak (eVPT) gemeenten – en andere werkgevers binnen de overheid – bij de uitvoering van die aanpak.
“De meerwaarde van het eVPT was dat er sector- en regio-overstijgende kennis tot stand kwam.”
De gemeente Vlissingen maakte regelmatig gebruik van de regionale bijeenkomsten van het eVPT, weet Pieterse. Het eVPT bracht een regionaal netwerk tot stand waarbinnen verschillende gemeenten inzichten kunnen opdoen en best practices kunnen delen. Pieterse: “Eigenlijk over alles wat achter de schermen geregeld moet worden om te zorgen dat boa’s in hun dagelijkse werk kunnen omgaan met agressie en geweld.”
“De meerwaarde van het eVPT was dat er sector- en regio-overstijgende kennis tot stand kwam”, zegt Bernadette Schomaker, voormalig hoofd van het eVPT. Als projectleider bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) is ze ook nu nog betrokken bij het onderwerp agressievrij werk. “Het eVPT zorgde dat professionals van elkaar konden leren – en zo is voorkomen dat iedereen het wiel opnieuw ging uitvinden.” Het eVPT stelde voor deze kennisontwikkeling een pakket aan (communicatie)maatregelen beschikbaar. Van minidocumentaires en webinars tot bestuurdersbijeenkomsten en online tools.

Lastige klanten

De kennis die het eVPT bijeenbracht en ontwikkelde is niet verloren gegaan. Sinds 2016 is de website Agressievrijwerk.nl in de lucht. Daarmee biedt het programma VPT werkgevers en hun brancheverenigingen online praktische ondersteuning. Bij de lancering van de nieuwe website publiceerde het eVPT het e-magazine ‘De toekomst van agressievrij werk’. Daarin zijn elf visies op de aanpak van geweld en agressie tegen werknemers met een publieke taak samengebracht. Een van die visies is van Ingrid van de Sanden. Als coördinator veiligheid bij de gemeente Zwolle is ze onder andere verantwoordelijk voor de veiligheid rond de ontvangstbalie van het stadskantoor. Een plek waar medewerkers en beveiligers regelmatig te maken kunnen krijgen met ‘lastige klanten’.
“Het eVPT bood mij een enorm goed netwerk waarin ontzettend veel kennis aanwezig was”, blikt Van de Sanden terug. “Als ik vragen had of tegen zaken aanliep, bleek ik nooit de enige die ermee te maken had. Hoe gaan we om met agressie via Facebook? Hoe veilig is het gemeentehuis eigenlijk? Het eVPT zorgde voor een laagdrempelig platform om over dat soort actuele onderwerpen informatie te delen.”
“Vanuit het netwerk staan we echt samen voor VPT.”

Samen voor VPT

Van de Sanden gelooft dat de kracht van het landelijke en regionale netwerk dat het eVPT ondersteunde ook op lokaal niveau positieve effecten sorteerde – en dat nog steeds doet. “Vanuit het netwerk van het eVPT staan we echt samen voor VPT. Veel gemeenteambtenaren die verantwoordelijk zijn voor het thema agressievrij werk, staan er binnen hun organisatie best alleen voor. Ze moeten bijvoorbeeld héél lang roepen voordat veiligheid structureel op de agenda van het teamoverleg staat. Dan is het prettig om tips van collega’s in andere gemeenten te horen. Én om te merken dat je op de goede weg bent met je aanpak.”

Over het programma Veilige Publieke Taak

Het programma Veilige Publieke Taak (VPT) richt zich op het voorkomen van agressie en geweld tegen politieagenten, ambulancepersoneel, leraren en andere werknemers bij organisaties die in dienst van (of namens) de overheid taken uitvoeren. Vanuit het motto dat agressie en geweld tegen deze beroepsgroepen onacceptabel is, werken politie en Openbaar Ministerie sinds 2007 vanuit eenduidige landelijke afspraken aan de preventie van incidenten en de aanpak van daders. Daarnaast kunnen werkgevers met de tools en handreikingen die het programma VPT heeft ontwikkeld (en die onder andere op de website Agressievrijwerk.nl zijn samengebracht) bijdragen aan bescherming van hun werknemers tegen geweld en agressie. Bijvoorbeeld door werknemers te trainen om met agressie en geweld om te gaan.