Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Academie voor Toezicht start leertraject voor startende inspecteurs

Academie voor Toezicht start leertraject voor startende inspecteurs

Vijftien inspecteurs begonnen in juni met het eerste ‘Leertraject startende inspecteur’ van de Academie voor Toezicht. Met dit traject ondersteunen de tien samenwerkende inspecties binnen de Inspectieraad de vakbekwaamheid van startende inspecteurs.

Inspecteurs die aan de slag gaan bij een rijksinspectie volgen een interne opleiding. Daarin is met name aandacht voor het eigen toezichtdomein. “Dat is ook goed, want de scheepvaart kent heel andere wet- en regelgeving dan bijvoorbeeld het onderwijs”, zegt José Kruger, programmamanager bij de Academie voor Toezicht. “Maar omdat inspecties steeds meer samenwerken, groeide de afgelopen jaren de behoefte aan een sectoroverstijgend, vakinhoudelijk fundament. Daarom heeft de Academie voor Toezicht op initiatief van de Inspectieraad het ‘Leertraject startende inspecteur’ ontwikkeld. Onder het motto: inspecteren is een vak.”
“Startende inspecteurs leren het vak door te denken, te doen en te delen.”

Professioneel en omgevingsbewust

In het eenjarige leertraject staan twee hoofdthema’s centraal die startende inspecteurs volgens de Academie voor Toezicht de meeste hoofdbrekens kunnen opleveren. Het gaat allereerst om het inspectieoptreden zelf. “Uitgangspunt daarbij is de zogenoemde inspectiecirkel”, licht programmamanager Kruger toe. “Daarin onderscheiden we zes stappen in de uitvoering van een inspectie: van het plannen en voorbereiden van een inspectiebezoek tot het rapporteren en het opbouwen van een dossier.”
"Ten tweede leren de deelnemers dat het werk van een inspecteur binnen een maatschappelijke context met uiteenlopende belangen plaatsvindt, vertelt Kruger. “Zo houden ze toezicht op de naleving van de wet, maar ze kunnen knelpunten uit de praktijk ook weer terugkoppelen naar Den Haag. Het kan zijn dat wetgeving vervolgens wordt aangepast. Door deel te nemen aan het leertraject worden inspecteurs professioneler en meer omgevingsbewust. Daarmee zijn ze beter toegerust op het toezicht van de toekomst.”

Denken, doen en delen

Sylvia van der Avoort maakte binnen de Inspectie van het Onderwijs de overstap van analist naar inspecteur. “Tijdens de eerste bijeenkomst van het leertraject deden we een rollenspel waarin we zelf konden ervaren wat er allemaal gebeurt bij een incident. Denk aan een school die volgens de inspectie slecht functioneert. Vaak worden dit soort zaken flink opgeblazen in de media. We kropen in de huid van de minister en vroegen ons af: met welke vragen krijgt hij of zij als politiek verantwoordelijke te maken?”
Wat levert die exercitie op voor de werkpraktijk van inspecteurs? Van der Avoort: “Door het rollenspel kan ik me nu beter verplaatsen in hoe verschillende betrokkenen – leraren, schooldirecteuren, politici, ouders – naar een incident kijken. Ik heb hun belangen nu beter in beeld. Inlevingsvermogen is minstens zo belangrijk bij het uitvoeren van inspecties als standvastigheid.”
“Het ‘Leertraject startende inspecteur’ tilt mijn vak naar een hoger niveau.”
Naast de praktische insteek kenmerkt het ‘Leertraject startende inspecteur’ zich door kennisuitwisseling in kleine leergroepen. Kruger: “Deelnemers bespreken daar concrete voorbeelden uit de praktijk met elkaar. Zo leren startende inspecteurs het vak door te denken, te doen en te delen.”

Leren van elkaar

Ytzen Renema van de Inspectie van het Onderwijs is een van de begeleiders van de leergroepen. Hij hoopt dat het leertraject de samenwerking tussen verschillende inspecteurs versterkt. “Het leertraject laat inspecteurs over de grenzen van de eigen inspectie kijken. We laten zien hoe ze hierin samen met andere inspecties kunnen optrekken. Ook leren ze om hun ogen open te houden voor zaken die niet op hun eigen terrein liggen, maar die wel belangrijke signalen vormen voor collega’s bij andere inspecties.”
Deelnemer Sylvia van der Avoort heeft inmiddels meegemaakt wat de uitwisseling van ervaringen tussen verschillende inspecties inhoudt. “De onderlinge verschillen zijn soms erg groot merk ik, maar dat is ook leerzaam. Zo bleek dat het socialemediabeleid per inspectie heel verschillend is. In welke gevallen mag je een nieuw rapport delen op Twitter? En wanneer een schooldirecteur iets twittert waarvan je weet dat het niet klopt, mag je daar dan op reageren? De uitwisseling van ervaringen helpt me om te reflecteren op mijn eigen werkveld en op mijn rol daarin als inspecteur. Het tilt mijn vak naar een hoger niveau.”

Leren en ontwikkelen bij de Academie voor Toezicht

De Academie voor Toezicht werkt in opdracht van de samenwerkende rijksinspecties aan het verder professionaliseren van het toezichtvak. Dit doet de academie door het bij elkaar brengen, ontwikkelen en verspreiden van kennis. 

De academie verzorgt verschillende opleidingen en trainingen, waaronder het ‘Leertraject Professie & Verdieping’ voor ervaren inspecteurs.

Het ‘Leertraject startende inspecteur’ is bedoeld voor medewerkers van rijksinspecties die maximaal een jaar als inspecteur aan het werk zijn. De opleiding fungeert als startkwalificatie voor alle beginnende inspecteurs en biedt een basis voor het overige scholingsaanbod van de Academie voor Toezicht.