Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Gebalde vuist tegen dumping

Foto: Liesbeth Dingemans

Gebalde vuist
tegen dumping

Vaten gedumpt afval uit illegale drugslaboratoria; Noord-Brabant heeft er de handen vol aan. Om een vuist te maken werken de partners steeds meer samen.

Een kostbaar en ingewikkeld probleem

Iedere twee dagen is het raak: ergens in Noord-Brabant stuit er wel iemand op vaten met chemische stoffen, afkomstig uit XTC-labs. Dit jaar zijn er al zestig van zulke vondsten gedaan. Daarmee stevent de provincie af op een recordaantal van 200 honderd dumpingen dit jaar, tegen 150 in 2013. Het opruimen en opsporen van dat afval is kostbaar en ingewikkeld. Kostbaar, omdat vaten soms gaan lekken en er dan terrein moet worden afgegraven. Ingewikkeld, omdat er tal van instanties betrokken zijn bij het bestrijden van dumpingen.
'Vaak weet de ene partij niet wat de ander nodig heeft'

Marloes van Sebille
beleidsadviseur provincie Noord-Brabant

Verkokering voorkomen

“Vaak weet de ene partij niet wat de ander nodig heeft”, beschrijft Marloes van Sebille. Ze is beleidsadviseur van de provincie en belast met de kwaliteit van de bodem in Noord-Brabant. “Een gemeente kan bijvoorbeeld na een melding een partij vaten direct laten opruimen. Als dan niet ook de politie wordt gewaarschuwd, komt er van sporenonderzoek niets terecht. Dat soort situaties willen we voorkomen.” Ad Bogers, chef van het milieuteam van de politie in Zuid-Oost Brabant, herkent dit beeld. Hij spreekt van ‘een zekere verkokering’. “Een milieuambtenaar die bijvoorbeeld op een boerderij een vreemde vrachtwagen ziet staan, moet zeker aan de bel trekken. Ook bij het controleren van milieuvergunningen in panden moet je alert zijn of wat je daar aantreft bij de gewone bedrijfsvoering hoort.”

Stroomlijnen via instructie en protocol

Sinds vorig jaar is de provincie bezig de samenwerking nadrukkelijk te stroomlijnen. Sebille: “We beschikken nu over een gezamenlijke werkinstructie voor bijvoorbeeld boswachters en milieuambtenaren die bij het toezicht betrokken zijn. Ook is er een protocol dat we bij bodemonderzoek en sanering kunnen gebruiken. Het probleem staat nu bij iedereen goed op het netvlies.”

Calamiteitenregeling Zuid-Oost Brabant

Bij de aanpak van illegale dumpingen heeft de regio waarin Bogers actief is een voorsprong op de rest van de provincie. Dat komt door de zogeheten calamiteitenregeling waarin gemeenten met politie, brandweer en omgevingsdienst samenwerken. Dat werkt zo: de omgevingsdienst meldt de dumping, regelt namens deelnemende gemeenten de afvoer van het afval, en stelt - indien mogelijk - de dader aansprakelijk voor de schade als de dumping op grondgebied van de overheid heeft plaatsgevonden.

De ketenpartners willen deze aanpak nu uitrollen over de hele provincie, en aanvullen. Saneren van grond die door een dumping is vervuild, valt nu bijvoorbeeld nog buiten de regeling. “Onze gedeputeerde Johan van den Hout wil hierover in gesprek met Opstelten. Hij zou graag zien dat grondeigenaren in de toekomst een vergoeding uit de PlukZe-regeling kunnen krijgen”, aldus Sebille.

Samen Sterk in het buitengebied

De diverse ketenpartners hebben ook aansluiting gezocht bij Samen Sterk in ’t Buitengebied; een handhavingsnetwerk dat zich richt op het opsporen van overtredingen als stroperij, gedumpt afval en illegale motorcross. Meer zichtbare aanwezigheid – ook buiten kantoortijden – is een belangrijke doelstelling met het oog op de preventieve werking. Sinds drie jaar werkt provincie Noord-Brabant binnen dit netwerk samen met gemeenten, politie, waterschappen, natuur- en terreinbeheerders en NVWA. De provincie bekostigt het samenwerkingsverband. Van gemeenten wordt een eigen bijdrage gevraagd. Op dit moment betaalt de helft van de 68 gemeenten mee. Sebille: “We roepen ook de andere helft op zich aan te sluiten.”

Regierol bevoegd gezag

Belangrijke vraag is wie het beste de regie kan voeren om de verschillende samenwerkingsverbanden en partijen op elkaar af te stemmen. Op dit moment doet de provincie dit. Volgens politiechef Bogers moet dat zo blijven. “Het bevoegd gezag van de provincie kan zaken op de politieke agenda zetten en dat is weer bepalend voor de beschikbare middelen. Als je bijvoorbeeld wilt dat de politie meer mensen vrijmaakt voor het opsporen van drugslabs, moet je toch eerst in Den Haag zijn.” Van Sebille begrijpt de opvatting van Bogers, maar wijst op de rol van omgevingsdiensten bij toezicht en handhavingstaken van gemeenten en provincie. “Deze regierol sluit aan bij hun coördinerende taak als het gaat om toezicht op en handhaving van milieuwetgeving.”
De provincie Noord-Brabant is het bevoegd gezag en heeft de tijdelijke regie.
De gemeenten vormen op lokaal niveau het bevoegd gezag.
Omgevingsdiensten zijn er voor afgifte vergunningen, handhaving en toezicht milieuwetten. Mogelijk dat zij op termijn de regierol krijgen.