Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Gelijke pomphouders, gelijke kappen

Foto: Inge van Mill

Gelijke pomphouders, gelijke kappen

Door inbedding in de regio kan de omgevingsdienst maatwerk bieden. En gelijke behandeling van gelijke gevallen dan? De DCMR Milieudienst Rijnmond zoekt de balans. Een pilot voor tankstations draagt bij aan uniformiteit van de handhaving.

Opereren als één landelijke toezichthouder

Meer kwaliteit, meer efficiency en meer uniformiteit. Dat is wat het kabinet voor ogen heeft met de Omgevingsdiensten. Ook de bundeling van expertise door samen te werken in de regio is een doelstelling. Dat moet garanderen dat de diensten opereren als één toezichthouder en dat bedrijven in het hele land gelijk worden behandeld. De Omgevingsdiensten bereiken dit onder meer via thematische landelijke projecten. Zoals het project toezicht en handhaving tankstations. DCMR Milieudienst Rijnmond startte in 2012 met dit project in de Rijnmondregio en geeft nu uitvoering aan een landelijke uitrol.

Niet onnodig controleren

Over de projectaanpak van de DCMR vertelt projectleider Annelies Zuurmond: “Een check van alle tankstation op ongeveer 140 aandachtspunten vormde de nulmeting. Kernvraag was: in hoeverre leven ondernemers de belangrijkste veiligheidsvoorschriften na? Voorschriften waaraan elk station al voldoet zijn minder belangrijk en konden in vervolgcontroles achterwege blijven. De uitkomsten vormden de leidraad voor een landelijke checklist.” Binnen het project telt ook het naleefgedrag in het verleden mee. “Pomphouders die geen enkele overtreding begingen, sloegen we een jaar over. Dat gaf ons meer capaciteit om de tankstations die onze aandacht wel nodig hadden te blijven controleren en ondersteunen”, aldus Zuurmond. “Op deze manier maakt maatwerk het mogelijk efficiënter te werken.”

Openheid goed voor resultaat en relatie

Een belangrijk, misschien wel hét belangrijkste verschil met de ‘oude’ manier van handhaven, is de nieuwe openheid. Zuurmond: “De aandachtspunten die bij een inspectie aan bod komen, delen we voortaan actief, zowel met de betreffende ondernemer als de branchevereniging. We merkten dat pomphouders vaak een afwachtende houding aannamen. Door nu voorafgaand aan de controle de checklist te verspreiden, motiveren we pomphouders om bij de controle alles al op orde te hebben. Zo weten zij waar ze aan toe zijn en verloopt de samenwerking soepeler.”
‘Uniformiteit komt de sector zeer ten goede’

Margaret Hill, directeur brancheorganisatie VNPI

Voorstander van landelijke inspectielijst

De checklist is ook met de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie (VNPI) gedeeld. Margaret Hill, directeur van VNPI zegt hierover: “We zijn al lange tijd fervent voorstander van een landelijke inspectielijst. Uniformiteit komt de sector zeer ten goede. We hopen dat andere Omgevingsdiensten dit voorbeeld volgen.” Hill heeft daar een reden voor. Gebrek aan uniforme handhaving leidde in het verleden soms tot spanningen. “Zowel voor handhavers als voor pomphouders gold natuurlijk altijd al de wetgeving, maar er was niet zoiets als een standaard checklist die in meerdere regio’s werd gehanteerd. De interpretatie van controle-uitslagen kon van regio tot regio verschillen vertonen en zorgde voor verwarring. We juichen het toe dat de DCMR het voortouw neemt om deze uniforme aanpak ook naar andere regio’s in het land uit te dragen.”

Installatieboek digitaal?

Elke controle van een tankstation bestaat uit twee delen: een fysiek en een administratief deel. Hierbij vormt het zogeheten installatieboek het uitgangspunt. Dit is de verzameling documenten die de bewijslast vormen voor naleving van de wet- en regelgeving. Het is een wettelijke eis dat het in ‘hardcopy’ aanwezig is op elke locatie. De DCMR ziet graag een landelijke invoering van een digitale variant. Zuurmond: “Dat verkleint de foutenmarge en vergroot de vindbaarheid van documenten. De ondernemer kan alle documenten zelf netjes indienen. Het zal zo minder vaak voorkomen dat bijvoorbeeld een zoekgeraakt document leidt tot een overtreding.”

Genuanceerd rapporteren graag

Discussie over de interpretatie van controlerapporten hangt samen met de openbaarheid van gegevens. Als het aan de overheid ligt zijn de rapporten openbaar en worden pomphouders met naam en toenaam genoemd. Hill: “In principe hebben wij daartegen geen bezwaar, mits de uitslag genuanceerd wordt toegelicht. Want een te simpele wijze van communicatie over handhavingsrapporten is schadelijk voor de sector. De beoordeling van het installatieboek gaat over nogal wat schijven. Een (menselijk) foutje is zo gemaakt, daar kan de pomphouder niet altijd iets aan doen. Het is dan ongenuanceerd om direct te spreken van een levensgevaarlijke situatie.”

Presentatie projectplan in Vakberaad

In mei trapt de DCMR de landelijke pilot af met een presentatie van het projectplan voor geïnteresseerde Omgevingsdiensten. Er hebben zich inmiddels twaalf diensten aangemeld. Begin 2015 wordt de pilot geëvalueerd. Eventuele hobbels? “Elke Omgevingsdienst heeft zijn eigen prioriteiten die worden bepaald door de vraag uit de omgeving. Zijn er in een bepaald gebied bijvoorbeeld meer agrariërs, dan zal daar de meeste aandacht naartoe gaan. Handhaving blijft in zekere zin dus regionaal maatwerk.