Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Succes met straffen

Succes met straffen

We straffen meer en dus zijn we goed bezig. Met woorden van die strekking opent Inspectie SZW het persbericht bij het jaarverslag over 2013. De toezichthouder bevindt zich in uitstekend gezelschap. Beluister minister Asscher over hoe om te gaan met mensen die ‘per ongeluk’ de complexe sociale wetgeving overtreden: “Als mensen zich niet aan de wet houden, moeten zij een tik op de vingers krijgen.” Dus ook als je per ongeluk een fout maakt en die daarna recht zet verdien je straf? Ik vraag me dan meteen af hoe meneer Asscher leiding geeft aan zijn ambtenaren. Of nog erger: voedt hij zijn eigen kinderen ook volgens die stelregel op? Dat worden angstige burgers…

Sinds begin dit jaar hou ik in de ‘toezichtbarometer’ bij hoe vaak de roep klinkt om meer/strenger toezicht of minder/minder streng. We zijn nog niet eens halverwege het jaar en de stand is 80-20. Vooral de politiek tekent voor de roep om meer en strenger, met de minister en staatssecretaris van Veiligheid en Justitie voorop. Of die benadering ook daadwerkelijk bijdraagt aan een oplossing, dat lijkt in geen van de ruim 80 oproepen een rol te spelen. Tegengeluiden zijn er genoeg, maar worden niet gehoord. De Raad van State waarschuwt herhaaldelijk dat strenger straffen niet of nauwelijks wordt onderbouwd. De Algemene Rekenkamer heeft in mei aangegeven dat het toezicht op fraude inzake de pgb’s inmiddels een stuk duurder is dan wat het oplevert.

Zelf was ik begin juni bij een conferentie in Jordanië. Het ging over vernieuwing van toezicht, georganiseerd door de Wereldbank. De trend en het besef in de wereld om ons heen is om veel meer in te zetten op doelbereiking van toezicht. Straffen wordt dan beschouwd als een laatste redmiddel, terwijl het in Nederland op dit moment vooral gezien wordt als een noodzakelijke eerste stap. Graag citeer ik in dit verband Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam: “Ik heb gemerkt dat wij als stad veel beter zijn in het verzinnen wat er niet mag, dan in het stimuleren wat gewenst is. Daar wil ik verandering in brengen” (Volkskrant, 4 juni). Zo is het. Uiteindelijk werkt een positieve benadering van vooral bereidwillige, maar soms onwetende burgers of bedrijven beter dan een corrigerende tik.

Rob Velders