Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Communicatie in situaties van overlast

Communicatie in situaties van overlast

Bij de aanpak van overlast blijft één vraag steeds weer opduiken: kiezen we voor actieve informatieverstrekking aan wijkbewoners? Of vergroot dit juist de overlastbeleving in de buurt? De effectiviteit van communicatie in overlastsituaties is kennelijk geen uitgemaakte zaak.

Over last en beleving

Zowel de feitelijk geconstateerde overlast als de criminaliteit nam in tien jaar tijd zichtbaar af. Maar hoe kan het dat het met de vermindering van overlastbeleving nog niet wil vlotten? Op 28 november kregen zowel beleidsmakers als uitvoerders de gelegenheid hun inzichten te delen tijdens ‘Over last en beleving’. Ruim 150 professionals kwamen af op dit CCV-congres in Den Bosch. Ook hier spitste het gesprek zich toe op die onvermijdelijke vraag: moet je wel altijd communiceren?

Deelnemers aan ‘Over last en beleving’ kregen gelegenheid zich uit te spreken. Bijvoorbeeld over de vraag of communicatie bij overlast wenselijk is. Vrijwel unaniem vond men dat de vraag of er gecommuniceerd moet worden áltijd op de agenda moet staan.
‘De vraag of er gecommuniceerd moet worden hoort áltijd op de agenda.’

Het probleem benoemen werkt

Landelijk of lokaal; dat maakt een groot verschil in de mechanismen die bij overlastbeleving een rol spelen. Motivaction onderzocht het effect van actief communiceren door de overheid over de thematiek van jongerenoverlast op landelijk niveau.
De onderzoekers bekeken het effect van een (gefingeerd) krantenbericht waarin het overlastprobleem duidelijk werd benoemd en ook: wat de minister daarvan vond en wat hij ertegen ondernam.
De conclusie: op de langere termijn straalt wél communiceren uiteindelijk positief af op de minister. Ook voedt dit een positievere veiligheidsbeleving. Erkenning dat er een probleem ís, draagt daaraan al bij. Het positieve effect blijkt het sterkste als de communicatie emotioneel geladen is én als daarbij ook de sociale norm benoemd wordt.

6 lessen bij communicatie in overlastsituaties

  • Erkennen dat er een probleem ís werkt op zich al positief
  • Is leefbaarheid het doel, dan is communicatie cruciaal voor draagvlak
  • Richt de communicatie erop om bewoners medeverantwoordelijk te maken
  • Beperk de communicatie tot wie in een overlastsituatie ‘stakeholder’ zijn
  • Benoem de sociale norm en geef een emotionele dimensie aan de boodschap
  • Stem de keuze voor middelen af op de samenstelling van de buurt (van deur tot deur, berichten via twitter, et cetera)

‘Overlastbeleving blijft hardnekkig, maar goede communicatie helpt!’

De twitterende wijkagent

Met name het gebruik van sociale media nam de laatste jaren een hoge vlucht. Menig wijkagent twittert tegenwoordig en daarnaast laten buurtwerkers, gemeenten, woningcorporaties en wijkinitiatieven langs die weg van zich horen. Met succes, maar tegelijk bereiken hun boodschappen grote groepen niet-twitteraars niet. Soms is daardoor alleen een kleine kring goed op de hoogte.
In Rotterdam introduceert men via de Buurt Bestuurt een App om meer buurtbewoners te bereiken, en dus niet alleen degenen die in het besturend comité zitten. Maar ook daarmee is het bereik geen honderd procent.
De Landelijke Expertisegroep Veiligheidspercepties suggereert de methode van canvassen, dus letterlijk langs de deuren gaan. Zij verwachten daarvan een groot effect. Dat is logisch, want persoonlijk contact is communicatie ‘op maat’. In de praktijk zullen tijd en geld hierbij een beperking vormen. Een combinatie van diverse middelen die passen bij de bevolkingsgroepen in de buurt lijkt daarom nog het beste.

Kijk ook eens bij:

Bewust niet-communiceren is ook strategie

Er zijn situaties denkbaar waarin niet-communiceren de voorkeur heeft. Gaat het bijvoorbeeld om het oprollen van een hennepkwekerij in een straat? Dan menen deskundigen dat het raadzaam is de kring die hierover geïnformeerd wordt te beperken tot direct omwonenden. In de regel is wél communiceren wenselijk. Voor initiatieven gericht op het concreet verbeteren van de leefbaarheid in een buurt of wijk geldt: hoe beter de communicatie over de aanpak, hoe meer begrip er is en hoe minder sterk mensen de overlast ervaren. Dat leert onder meer het project Veilige Buurten in Maastricht. Voorwaarde is wel dat bewoners er actief bij worden betrokken en medeverantwoordelijk worden gemaakt.