Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Hoe meer dieren, hoe meer vreugd?

Chinchilla’s bij dierenopvangcentrum Amersfoort
Foto: Liesbeth Dingemans

Hoe meer dieren,
hoe meer vreugd?

Hond, kat, papegaai en rat. Nederland leeft met dieren. Hoeveel het er precies zijn, wie zal het zeggen. Zeker is dat achter de voordeur de ‘soortenrijkdom’ groot is. Van een verbod op het houden van diersoorten kwam het nooit. Tot 1 februari 2015.

Alleen voor katachtigen en apen gold al sinds lange tijd een houdverbod voor particulieren. Er waren daarnaast wettelijke eisen voor huisvesting en verzorging van huisdieren, maar het ontbrak aan restricties. De positieflijst zoogdieren, ook wel huisdierenlijst genoemd, brengt hier verandering in. “Er zijn soorten waarvan je sowieso weet: die moet je niet thuis willen hebben”, aldus woordvoerder Dik Nagtegaal van de Dierenbescherming. Samen met onder andere Stichting Aap, drong zijn organisatie al zo’n twintig jaar aan op meer duidelijkheid, in het belang van het dier. De positieflijst voorziet in die wens.

Nog niet compleet

Van witbuikegel tot Przewalskipaard; 99 soorten zijn op de huisdierenlijst geplaatst. Huisdier is een breed begrip, want ook koe, paard en schaap behoren ertoe. De lijst – opgesteld in opdracht van staatssecretaris Dijksma – maakt onderscheid tussen dieren die je mag houden, en dieren waarvoor specifieke maatregelen gelden, zoals speciaal voer of voldoende leefruimte. Ook bevat de lijst de namen van dieren waarop een verbod rust. Compleet is het overzicht zeker niet. Een honderdtal diersoorten moet de komende maanden nog beoordeeld worden, zo liet de staatssecretaris de Tweede Kamer weten bij de lancering van de lijst.
Van witbuikegel tot Przewalskipaard;
99 soorten zijn op de huisdierenlijst geplaatst

Toezicht en handhaving

De Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) heeft controleurs in dienst die toezicht houden op het dierenwelzijn in de handel. Als het om particulieren gaat, zijn vooral de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) en de Dierenpolitie betrokken bij de handhaving. LID maakt deel uit van de Dierenbescherming en heeft onafhankelijke inspecteurs in dienst die zich speciaal bezighouden met het welzijn van gezelschapsdieren. “De lijst is niet het einde van het dierenleed”, zo realistisch is woordvoerder Nagtegaal ook. “Wel helpt dit de gekkigheid in te dammen.” Al is het nog te vroeg om te kunnen zeggen hoe de lijst als instrument in het toezicht uitpakt. Eigenaren die een verboden huisdier in hun bezit hebben, mogen het sowieso houden, totdat het dier overlijdt.

Goede onderbouwing

Een adviescommissie van wetenschappers deed uitgebreid onderzoek om de lijst op te stellen. Zowel criteria voor dierenwelzijn als mogelijke risico’s voor gezondheid van de mens zijn in het onderzoek betrokken. Dat is een van de redenen dat de lijst lang op zich heeft laten wachten. Nagtegaal: “Essentieel is een gedegen wetenschappelijke onderbouwing, zodat een enkel protest van een handelaar niet direct de lijst onderuit haalt. Dat vraagt goed onderzoek en dat kost tijd.” Een andere reden is ongetwijfeld de sterke lobby door handelaars en fokkers die niet graag zien dat hen een hobby wordt afgenomen.

Mississisippi-alligator in de kelder

Voor de controleurs van de LID en de NVWA wordt het met de lijst in de hand makkelijker om controles uit te oefenen, is de verwachting. Aan de andere kant is de positieflijst voor zoogdieren niet meer dan een begin. De staatssecretaris kondigde al aan dat er iets soortgelijks moet komen voor vissen, vogels en reptielen. Bij de Dierenbescherming kunnen ze niet wachten. Zo werden in februari nog bij een controle in Heerlen twee meterslange krokodillen aangetroffen. In een berging. “Dat zijn typisch van die situaties die je kunt voorkomen zodra er ook een afzonderlijke lijst voor reptielen is”, aldus Nagtegaal.