Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Keischoon033: slimme oplossingen voor zwerfafval

Keischoon033: slimme oplossingen voor zwerfafval

Een zingende prullenbak, stoeptegels met ‘maak ons niet vies’ en kunst gemaakt van afval. Allemaal ideeën die zijn voortgekomen uit Keischoon033. Dit project én mbo-praktijkvak heeft als doel de hoeveelheid zwerfafval in de gemeente Amersfoort te verminderen. Studenten van de mbo-opleiding Handhaver Toezicht en Veiligheid doen zo meteen praktijkervaring op als boa.

Hoe kun je als gemeente het best het zwerfafvalprobleem in de stad aanpakken? Amersfoort koos ervoor om naast het bestaande beleid bewustwording van het afvalprobleem te creëren onder haar inwoners. Daartoe gaf zij stichting Matchpoint de opdracht. Matchpoint bracht gemeente, studenten en boa’s in Amersfoort bij elkaar en bedacht het project Keischoon033. De afgelopen jaren groeide Keischoon033 uit tot een deel van het curriculum van de opleiding Handhaver Toezicht en Veiligheid (HTV) van MBO Amersfoort.

De app Keiveilig

Veldwerk

“Ieder halfjaar starten we met een nieuwe groep studenten”, vertelt Saskia van Dijk van Matchpoint. “We richten ons telkens op een ander winkelcentrum in Amersfoort. Daar onderzoeken de studenten hoe er met afval wordt omgesprongen in het gebied. Ligt er veel afval op de grond? Zijn er voldoende prullenbakken? En staan die op de goede plek?” De studenten voeren een nulmeting uit om de hoeveelheid afval te registreren. Ze gebruiken daarvoor de app Keiveilig. Met hun telefoon maken ze foto’s van plekken waar troep ligt. De app zet die foto’s om in data.
“Boa’s brengen hun vast wat kneepjes van het vak bij.”
Daarnaast gaan ze met echte boa’s op pad. “Die brengen hun alvast wat kneepjes van het vak bij”, legt Van Dijk uit. “Bijvoorbeeld hoe ze op een correcte manier inwoners en ondernemers aanspreken op het schoonhouden van de omgeving. Bovendien helpen de boa’s de studenten bij het opstellen van een plan waarmee ze de hoeveelheid zwerfafval in het winkelcentrum kunnen verminderen. Oplossingen kunnen onder meer het plaatsen van peukenpalen zijn of de introductie van een ludieke afvalverzamelaar, zoals een zingende prullenbak.”

Studenten aan de slag

Kleine verandering, groot verschil

De studenten treden ook op als ambassadeurs. Ze geven voorlichting bij basisscholen in de buurt en houden lezingen op middelbare scholen. Met als doel bewustwording te creëren bij zoveel mogelijk jongeren. “Niet omdat zíj degenen zijn die voor alle troep zorgen, maar wel omdat zij de toekomst zijn. We hopen dat ze later verantwoord met afval omgaan als ze dat al jong leren.”
Alle beetjes helpen, is de insteek. “We hebben niet de illusie dat bijvoorbeeld een zingende prullenbak ervoor zorgt dat al het zwerfafval in de buurt verdwijnt. Maar al die kleine slimmigheidjes samen maken wél het verschil. Net als meer bewustwording van het probleem. Dat geldt voor de jongeren, maar zelfs wij als begeleiders merken dat we door Keischoon033 beter nadenken over afval en erop letten dat we alles netjes weggooien. En dat is precies wat we willen bereiken.”
“Alle kleine slimmigheidjes samen maken wél het verschil.”
Na vier tot zes maanden maken de studenten de balans op. Heeft hun plan geholpen? Met de app Keiveilig doen ze een eindmeting en vergelijken die met hun nulmeting. Dat is nog geen perfecte meting, maar dat hoeft ook niet, vindt Van Dijk. “Het geeft een indicatie. Hierdoor leren de studenten de basis van hoe je effecten meet. Het draait bij dit project niet om die meting. Het belangrijkste is dat zij praktijkervaring opdoen.”

Een blijvertje

Voor de gemeente Amersfoort is Keischoon033 een welkome aanvulling op het bestaande beleid om zwerfafval te verminderen. Hoewel harde meetresultaten voorlopig uitblijven, is de gemeente tevreden. Onlangs sloot ze een driejarige overeenkomst voor de voortzetting van Keischoon033. Van Dijk: “Voor alle partijen is dit een prima samenwerking. Iedere groep studenten geeft ons weer nieuwe inzichten om zwerfafval aan te pakken. De verlengde samenwerking biedt kansen om de geleerde lessen van de afgelopen jaren in de praktijk te brengen. En wellicht kunnen we behalve winkelcentra ook andere delen van de stad onder handen gaan nemen.”

Genomineerd, maar nét buiten de prijzen

Keischoon033 was een van de vijf genomineerden bij de verkiezingen Handhaving en Toezicht van afgelopen november. Het project moest uiteindelijk zowel de jury- als publieksprijs laten aan ‘Toegang tot het sociaal domein’. De verkiezingen zijn een initiatief van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, de Inspectieraad en VIDE. Met de verkiezingen stimuleren zij de innovatie van het toezichts- en handhavingsvak door een succesvol project in het zonnetje te zetten.