Toezine

Wekelijkse verdieping voor professionals in toezicht, handhaving en inspectie

Bezig met laden...
Toezicht op zonne-energie houdt Nederland veilig verbonden

Toezicht op zonne-energie houdt Nederland veilig verbonden

Traag mobiel internet of een tv die stoort? De oorzaak kan zomaar op het dak liggen. Zonnepanelen zorgen soms namelijk voor storing. Nu zijn dingen als trager mobiel internet en tv-storingen nog relatief kleine problemen, maar etherverstoringen hebben een groeiende impact op de maatschappij. De opkomst van het Internet of Things – steeds meer apparaten zijn online en communiceren met elkaar – zorgt voor extra drukte op het netwerk. Agentschap Telecom ziet erop toe dat Nederland veilig verbonden blijft.

Pv-panelen en straling

Elektronische apparatuur bevat omvormers. Zo’n omvormer verandert energie in wisselspanning, de stroom die we dagelijks gebruiken. Dat omvormingsproces zorgt voor elektromagnetische straling. Om te voorkomen dat die straling stoort op de frequentie van andere apparaten, is de EMC-richtlijn opgesteld. Die begrenst de elektromagnetische emissie van elektronische apparaten. Hierdoor storen zij bij normaal gebruik niet op andere radio- en telecommunicatieapparaten. Omdat zonnepanelen omvormers bevatten, moeten ook die aan de EMC-richtlijn voldoen.
Alle elektrische apparaten en installaties beïnvloeden elkaar. Vaak merk je daar helemaal niets van, maar soms ook wel. Denk maar aan het tikkende geluid dat een radio maakt als er een mobiele telefoon afgaat. Hoe meer apparaten gebruikmaken van dezelfde frequentie, hoe groter de kans dat ze elkaar storen. Zeker als er een apparaat op het netwerk zit dat veel elektromagnetische straling veroorzaakt (zie kader). Agentschap Telecom let erop dat elektronische apparatuur voldoet aan de Europese richtlijn elektromagnetische compatibiliteit (EMC) en controleert daarom ook zonnestroomsystemen .

Van lichtdimmer naar zonnepaneel

“Agentschap Telecom (AT) moet ervoor zorgen dat communicatienetwerken in ons land blijven functioneren”, vertelt Eddie Hut, inspecteur markttoezicht bij AT. “Gezien de steeds grotere omvang van die netwerken is dat een behoorlijke klus. Veel nieuwe ontwikkelingen zijn gebaseerd op IT. Handig, maar hoe groter het netwerk is, des te groter zijn ook de gevolgen als het even niet meer werkt, bijvoorbeeld door een grote storing.”
“In 2017 kregen we voor het eerst signalen dat pv-systemen storingen veroorzaakten. Het waren zendamateurs die ons daarop wezen.”
Voorheen waren het vooral zaken als lichtdimmers en frequentieregelaars waar AT-inspecteurs zich mee bezighielden, maar hun aandacht verschuift steeds meer naar digitaal en online. “Dat heeft ermee te maken dat er op dat gebied veel nieuwe ontwikkelingen zijn. De opkomst van 5G, het IoT, en dus ook de stijgende populariteit van zonnepanelen. In 2017 kregen we voor het eerst signalen dat zonnepanelen storingen veroorzaakten. Het waren zendamateurs die ons daarop wezen, mensen met een zendvergunning die vanuit hobbyisme experimenteren met het uitzenden en ontvangen van radiosignalen. Zij gebruiken uiterst gevoelige apparatuur en waren daarom de eersten die zoiets kunnen waarnemen. Zo zijn zonnepanelen langzaamaan onderdeel geworden van ons brede werkveld. ”

Risico’s en informatie

Omdat dat werkveld zo breed is, moet AT keuzes maken in zijn toezicht. Niet álles kan gecontroleerd worden. “Daarom werken we informatiegericht en risicogestuurd”, legt Hut uit. “Dat betekent dat we risicogroepen identificeren. We kijken naar alles wat schakelt en elektrische energie omzet in stroom, zogeheten omvormers. De elektromagnetische straling die hierdoor ontstaat, leggen we langs de EMC-richtlijn.”
Omvormers die op de Europese markt komen, moeten voldoen aan bepaalde normen. Daar controleert AT ze op. “Niet allemaal, maar met name de producten die een risico vormen op basis van onze analyse”, aldus Hut. “Die maken we van ieder product dat een omvormer bevat, dus ook van zonnepanelen. Meestal is dat een bepaald merk of type waarvan we uit het verleden weten dat er problemen mee waren. Het gebeurt ook dat we een specifiek product behandelen, wanneer we signalen krijgen van consumenten dat er problemen mee zijn.”

Samen storingen te lijf

Maar het toezicht van AT is breder dan dat. AT wil voorkomen dat een groei van het aantal zonnepanelen in Nederland ook leidt tot meer storingen. Daarom gaat de toezichthouder in gesprek met marktpartijen en brancheorganisaties. “We willen bewustzijn creëren in de sector over storingen door zonnepanelen. Daarom geven we tips om storing te voorkomen en bespreken we hoe je zonnepanelen hoort te installeren.”
“Als alle installateurs weten wat de juiste installatiemethode is, verklein je de kans dat panelen in de toekomst storingen veroorzaken.”
De juiste plaatsing en bekabeling is van groot belang. Eén verkeerd neergelegde kabel kan al voor verstoring zorgen. Als alle installateurs weten wat de juiste installatiemethode is, verklein je de kans dat panelen in de toekomst storingen veroorzaken. “Maar het werkt niet als we dat verhaal afdraaien en het vervolgens helemaal aan de markt overlaten. Daarom werken we samen. Zij kunnen ons vertellen wat de praktische problemen zijn en wij kunnen hen van advies voorzien. Die aanpak krijgt momenteel nog vorm. Als dat eenmaal loopt, kunnen we ervoor zorgen dat de stijgende hoeveelheid zonnepanelen niet de eveneens groeiende rol van internet in de weg staat.”