Hoe krijgen we zo goed mogelijk grip op de levendige onlinehandel in synthetische koudemiddelen (F-gassen)? Inspecteurs van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ontwikkelden samen met hun innovatie- en datalab een tool op basis van machine learning. Het leverde de ILT de tweejaarlijkse Innovatieprijs van de Verkiezingen Handhaving en Toezicht op.
F-gassen zijn gefluoreerde broeikasgassen en staan ook wel bekend als synthetische koudemiddelen. De gassen worden vooral gebruikt in koelmachines, maar ook in isolatiemateriaal. De gassen dragen sterk bij aan de opwarming van de aarde. Dus worden productie en handel via Europese regelgeving ontmoedigd, zodat de markt overstapt op milieuvriendelijker alternatieven.
Een deel van de F-gassen die buiten de Europese Unie is geproduceerd, wordt illegaal naar Europa vervoerd en hier online aangeboden. Toezicht op die online handel in F-gassen is complex, weet data scientist Kees Brekelmans van het ID-lab van de ILT. “De grootste obstakels zijn de enorme hoeveelheden online advertenties die in sneltreinvaart plaatsmaken voor nieuwe.”
“Dat advertenties gevonden willen worden werkt in ons voordeel.”
Het ID-lab van de ILT ontwikkelde daarom een instrument voor internettoezicht dat inspecteurs met machine learning ondersteunt bij hun werk. Ze wonnen er de vakjuryprijs mee bij de Verkiezingen Handhaving en Toezicht. De jury roemde onder andere de samenwerking tussen toezichthouders en datawetenschappers. Brekelmans legt uit hoe de innovatie tot stand kwam.
1. Beeld van de markt
“Als je zo’n project start, zie je de ‘randen van het zwembad’ nog niet. Je weet dat er online enorme veel data beschikbaar is, maar niet waar”, zegt Brekelmans. “Dat werd onze eerste stap: met onlineadvertenties van F-gassen een beeld van de markt krijgen. Eerst onderzochten we welke zoekwoorden relevante resultaten opleverden. Dat deden we samen met inspecteurs van het Programma Minder Broeikasgassen, want domeinkennis is hierbij onmisbaar. Dat advertenties er zijn om gevonden te worden, werkte in ons voordeel.”
2. Model voeden
“De volgende stap is het beoordelen van data”, zegt Brekelmans. “Samen met inspecteurs namen we de gevonden zoekresultaten van verschillende zoekmachines door. Vervolgens gingen vijf inspecteurs één voor één door de webpagina’s om ze te labelen als mogelijke bron van illegale handel. In zes weken tijd bekeken en beoordeelden ILT-inspecteurs zo’n 2.000 pagina’s. Het machine learning-model zocht patronen in de data. Er kwamen ook veel advertenties van buitenlandse aanbieders voorbij. Hier gaat de ILT samenwerking zoeken met de douane en handhavingscollega’s in het buitenland.”
“Doordat inspecteurs resultaten blijven labelen, kan de tool steeds betere resultaten aanbieden.”
3. Steeds betere resultaten
Brekelmans: “Het internettoezicht op F-gassen wordt momenteel al ingezet door de ILT. Van idee tot uitvoering is er ongeveer een jaar overheen gegaan. De tool biedt zoektermen aan zoekmachines aan en verzamelt de opbrengst. Dat resulteert in een overzicht van verkoopkanalen van handel in F-gassen. Dankzij de tool krijgen inspecteurs voortaan eerst de advertenties te zien die volgens het model de grootste kans geven op illegale handel. Doordat inspecteurs de voorgestelde websites blijven labelen, kan de tool steeds betere resultaten aanbieden. Inmiddels zetten we internettoezicht breder in voor producttoezicht.”
“Kunstmatige intelligentie is niet te gebruiken zonder de denkkracht van mensen.”
4. Toekomst van internettoezicht
“Het potentieel van internettoezicht is groot”, zegt Brekelmans. “Maar hoewel er grote stappen zijn gemaakt met kunstmatige intelligentie, is het niet te gebruiken zonder de denkkracht van mensen. Verbanden leggen is echt werk voor inspecteurs. Aan ons als ID-lab de uitdaging om hen daar zo goed mogelijk bij te blijven ondersteunen.”
Verkiezingen Handhaving en Toezicht
De Innovatieprijs hoort bij de Verkiezingen Handhaving en Toezicht. Dit is een initiatief van de Inspectieraad, beroepsvereniging VIDE en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid om innovatie in het toezichts- en handhavingsvak te stimuleren. Internettoezicht F-gassen van de ILT won de juryprijs: een waardebon voor deelname aan een van de trainingen van de CCV-academie of de Academie voor Toezicht en een podium tijdens een VIDE-bijeenkomst. De publieksprijs – een wisselbeker – ging naar vrijwillig cameratoezicht van de NVWA.
